A mund të jetë objektiv gjykimi?

Eshtë diskutuar shpesh herë në Peshk problemi: a mund të jetë objektiv gjykimi i një vepre arti? Si gjithnjë ca janë të Jo!-së dhe ca të Po!-së. Partizanët e Jo!-së, më shpesh felorë politikisht të majtë të dashuruar me lirinë, bëjnë tifo për lirinë e interpretimit sipas shprehjes së stërfamshme latine: De gustibus et coloribus non est disputandum. Hapur kuptimet e veprës së artit si erashkë ose si letra bixhozi në dorë të spektatorit ose lexuesit, interpretimi i autorit mbetet në fund dhe ndonjëherë dhe jasht fare kuptimit. Shpesh autori është apsajt ndaj veprës së tij, dmth as ai vete nuk e di mire se çfar ka dash me thënë, i ka ik vepra për durësh. Jo!-janët kanë për argument të fortë: sa më tepër interpretime aq më tepër begati dhe bereqet, spektatori është rikrijues i veprës, me pasojë fenomenin vdekje e autorit, dhe për pasojë long live spektatorit (ose lexuesit). Plus tirania tashmë gjerësisht e denigruar e objektivitetit të melejezyshës së realizmit socialist që atëbotë impononte objektivitet në gjykimin e painterpretueshëm të “idesë kryesore të romanit”.

Kundështarët e tyre, Po!-janët, dmth gjermanët rëndom felorë të djathtë të dashuruar me shtërngushmërinë, kanë për argument arsyetimin provokues: nëse interpretimi i veprës së artit bëhet sipas qefit të subjektit, ateherë ç’kuptim ka disiplina e kritikës së artit? Nëse gjithsekushi interpreton lirisht (subjektivisht) si t’i teket, atëherë nuk ka objektivitet, dmth të gjithë flasin me vete, gjithçka është art, që do të thotë asgjë nuk është art. Pasojë banale ideja: të gjitha veprat e artit kanë vlerë, që është equivalente ne shprehjen e kthyer mbrapsht si çorape: asnjëra nuk ka vlerë, sepse koncepti i artit mbështetet mbi dallimin e vlerave. (“Të gjithë janë artista” - thotë Joseph Beuys; ready-made nënkupton që çdo gjë është art, mjafton të ekspozohet). Pra edhe kritika e artit rezulton për vete një lloj arti, dhe në fakt estetisti me fele të dyshimta Oskar Wilde e mbante kritikën e artit si artin më sipëran.

Si i bëhet hallit? Ka tjeter perveç dy felave klasike? Filozofi dhe semioticieni Charles William Morris rrëfen diçka për ekzistencen e alternativës së tretë si sinteze e të dyjave, që është Po!-Jo! ose Jo!-Po!. Mbas një sondazhi për gustibuset e njerzve të ndryshëm, ai shkruan, ose interpreton rezultatin e sondazhit:

“Për shëmbull i kërkova një shumice personësh: çfar lloj situate mund të dëshmojë vepra e Stravinskit “Rituali i Pranverës” (dmth, cili është kuptimi i saj). Përgjigjet ishin nga më të ndryshmet: një kope elefantësh të egër pushtuar nga paniku, një orgji dioniziake, male të formuara prej proçesesh gjeologjikë, një grindje midis dinozaurësh. Por asnjëri nuk tha që mund të tregojë një përrua të qetë, ose dashnorë në dritë të hënës, ose një gjëndje e veçantë qetësie. “Forca primitive në konflikt elementar”, kjo është domethënia e përafërt e kësaj muzike, dhe një konflikt i tillë paraqitet ikonikisht nga kjo muzikë”.

…………………………………………

Çështja tejkalon fushën e artit, në kuptimin që vlen për çdo disiplinë të kulturës, dmth dhe për më tepër vlen e konsideruar në vetvete. Pra pyetja fillestare reduktohet: a mund të jetë objektiv gjykimi? Pyetja në fjalë vlen edhe midis tënë në Peshk, sepse aktiviteti kryesor peshkor eshte gjykimi, pavarsisht se gjithsekushi, edhe pse jep verdikte prej Vilëfori për çdo çështje (sidomos për ato politike), shtiret duke deklamuar në stil demokratik: “e kush jom un që të imponoj mendimin tem?”, “shif, shif si bo, mos e merr veten kaq seriozisht mër jau!”, “hë mër jau se vetem i dor muhabet kafje jena tu bo, sa për të kalu kohën!”.

Dmth pyetja e kalibruar saktë fare i bie të jetë: a vërtet ja vlen të dredhesh kordat vokale apo të luash gishtat në tastjerë pa motiv tjeter përveç hë se je duke bo i dor muhabet mër jau! duke tundur erashkën e interpretimeve në Sallonin mondan të Sinjorës?

Ndoshta pyetja duhet bërë më e vërtetë: a ja vlen të shtiresh edhe para vehtes?

Ose:

A mund njeriu të mos jete i motivuar në gjykimet e tij prej të vërtetës? Makar prej interesit?

                                            FUND

Jemi që jemi duke bo i dor muhabet peshku, nuk i fusim edhe një të dëgjume në sfond pjesës muzikore vërtet grandjoze të Stravinskit ilustruar (gjykuar) nga Disney? (klikoni mbi You Tube për të dëgjuar edhe dy pjeset e tjera)

Po crendesi ka kjo

Jo

Dihet qe ti je Jo!-jan, perderisa i ke kerkuar llogari Nene Terezes se ku i çoi parate e akulloreve qe i vodhi kalamojve antikomunisteve te shkalleve te pallatit.
Po çrendesi ka kjo.

Ajo i ka marre me vete leket, ashtu sic beri tarzani yt

Pyetjet i ke me vend Tiku por pse i ke shtruar ketu? Ti e di dhe e ke kuptuar me kohe qe seriozitetin ne ketu e servirim me doza te larta humori dhe sarkazme. Dhe nuk ka se si ndryshe. Kushdo me nje tastiere dhe lidhje interneti ( po jo domosdoshmerisht me tru apo ndergjegjje) i ka dhene vetes nje mundesi per te bere zhurem.
Gjykimi kam pershtypjen se asnjehere nuk eshte objektiv. Ose te pakten nuk eshte per dike. Meqense ke qejf dhe hyjnoren po te kthehemi te gjeneza veprimi i Eves u quajt mekat pavaresisht se ajo e gjykoi qe dituria ishte dicka qe i interesonte. Ça te te them me shume. Kemi ardh ne jete si njerzim me sherre.

Ti tani do me zgjidh kete çeshtje te peshku! Allah allah tobestrafulla.

Peshku nuk ka qene keshtu sic thua ti. U detyruam (ketu po e fajesoj dhe veten) te perdor doza te larta sarkazme per shkak te trolleve qe jane regjistruar me shumice.

Me vjen mire qe Tiku, shkruan per artin, por gjykimi mbi te mbetet subjektiv. Ne fakt edhe Tiku e fillon me subjektivizem dhe mbetet subjektik, qysh kur fillon qe i ndan ata te Jo-se si te feles (po perdor shprehjen sensuale te tij) se majte e ata te Po-se si te feles se djathte.
Gjykimi mbi artin, tek çdo njeri, varet nga forma e kuptimit, si dhe sa e kupton, qe eshte rrjedhoje e formimit dhe kultures se individit/secilit, siç dhe na e solli si shembull Charles William Morris, ku njeri e kuptonte keshtu e tjetri ashtu.
Prandaj dhe duhet nje klase apo grup i pregatitur kritikesh, te specializuar per kritiken objektive dhe asnjanese. Dikur ka pas qene nje kritik-briliant, Adriatik Kallulli nga Durrsi. Nuk besoj se vjen noi kritik si ai.

Ja gjembi filloi me autokritika tani .
Kush tjeter nga shoket apo shoqet do te marr fjalen?

vlonjat, nuk kam asnje iluzion qe du me zgjidh kete problem ne Peshk, kam iluzionin se nepermjet nje shkrimi qe ngre problemin e objektivitetit te gjykimit ne pergjithsi (nisur nga kontesti i Peshkut, meqe jemi ne Peshk, jo se Peshku eshte me i rendesishem se çdo gjeografi tjeter, Peshku vjen i fundit), mund te bej ndonje qyqar te ndergjegjshem. Qofte edhe nje, ja vlen barra qerane edhe per vetem nje.

Por edhe nese asnje nuk ha pyke, prap un qar kam nga vetem iluzioni, sepse duke shkruar nje shkrim behem akoma me i ndergjegjshem vete. Ne vete proçesin e te shkruarit ndodhet mrekullia e revelates, vete mundimi i te shkruarit eshte pagesa prej te ciles merr nje ide te re qe nuk e kishe me pare. Idete vijne gjate shkrimit. Edhe per kete arsye shkrimi ne lashtesi konsiderohej me origjine hyjnore, siç edhe ne fakt vertet eshte. Pra shkruhet per te tjeret dhe njekohesisht shkruhet per vete. Mbasi shkruan diçka qe vlen, nuk je me si me pare.

Ke harruar qe nje here me ke nxitur te vazhdoj te shkruaj, me te drejte, pavarsisht situates se degraduar, sigurisht per faj te gjembit .

Tiku jam shume dakort me ty me ç’me shkruan siper. Thjesht ngaqe koha eshte njesia me e shtrenjte dhe me abstrakte qe kemi kam merak ta konsumoj pa karar ne peshk.
Ti bere nje pyetje shume te drejte me larte. Une jo pa qellim te shkruajta se objektiviteti eshte ne sherr me subjektivitetin qe ne zanafille. Hyu e krijoi njeriun dhe e programoi sipas disa vlerave te tij. Por nga ana tjeter po Hyu i tha te vdekshmit se je i lire ne jeten tende. Ishte kjo nje hipokrizi nga i Madhi apo nje sterkembesh qe i behej krijeses se tij? Ndryshe cfare kuptimi ka liria (ndergjegjja e sekujt) kur ti denohesh se nuk ndoqe “keshillen” e krijuesit?
Ne si specie humane kemi deshmuar ne kohe se pelqejme te jetojme ne shoqeri duke krijuar artifice qe rregullojne jeten tone qe specie te tjera nuk i kane. Nje nga keto artifice eshte dhe mendimi objektiv, gjykimi objektiv. Eshte filli qe na lidh si shoqeri por qe po ta kepusesh nuk vdes individi por shoqeria.

Mire, bukuri, pyetjes me fal por tani nuk mund t’i pergjigjem se eshte vone dhe jam pak i lodhur. Neser kesmet dhe bereqet se do te jem me i fresket.

Nese perdoret termin “programim” si metafore e modes (jetojme ne epoken e kompiuterve, si dikur epoka e lokomotivave ku metafora ne mode ishte mekanizem prej hekurash) s’ka problem, ideja jipet pak a shume qarte, por eshte gabim te perdoret ne kuptim literal, sepse pikerisht qellimi final i Krijuesit ishte te mos krijonte mekanizma robote, por krijesa te lira, dmth te krijonte gjithashtu krijesa krijuese. Kjo eshte e natyrshme dhe lehtesisht e kuptueshme per çdonjerin ne gjendje normale, cili prind do te deshironte femijet e tij, dmth krijesat e krijuara prej tij, te ishin robote? Kush do te deshironte nga ne ne Peshk te bente i dor muhabet me krijesa prej hekurash captcha? Keto çudira i shohim vetem neper filma t’mdhej tip stalker porno muvi, ku pallohet njeriu me robotin dhe lindin kalamoj albano-ide, stalko-ide, korrikse-ide.

Nuk denon aspak Krijuesi i Moth, jo vetem sepse denimi dhe hakmarrja nuk eshte ne natyren e tij, por sepse denimet e bejne ligjet, rregullat, parimet. Krijimi eshte krijuar bazuar ne Parime sepse nuk mund te behet ndryshe, nuk mban struktura, njesoj se me strukturen socjale te shoqerise. Nese nje person nuk del nga dera, por del nga penxherja dhe thyen kerbishtet, e denon ligji i gravitacjonit, jo Krijuesi qe ka krijuar mrekulline e ligjit te gravitacjonit, i cili ben te mundur psh jeten mbi Toke. Pa ligj gravitacjoni nuk do kishte atmosfere mbi Toke, ne sekonde ajri do te shperndahej ne kozmos, dhe si pasoje nuk do kishte je as jete, dhe as stalker porno muvi qe merr çmim per letersi.

Pra nuk te ben te lire thyrja e Ligjit dhe Parimit si kujtojne revolucjonaret e mdhej mer jau stalker porno zhizhek muvi, perkundrazi thyrja e Parimit te ben skllav “te denuar me liri”, sipas interpretimit ne kuptim pozitiv te atij koqes maskarait francez Sarter. Vete Krijuesi i Moth respekton ligjin i pari, njesoj si presidenti i nje shteti, nje here aprovuar ligji, duhet ta respektoje vete i pari, ndryshe nuk ka shoqeri njerzore, ka vetem bordello kriminale.

Kete shpjegim tmerrsisht te thjeshte, evident dhe logjik, une e kam dhene disa here ne Peshk, por çuditerisht harrohet, por kurre nuk harrohet te shtrohet dhe te rishtrohet e njejta pyetje dhe ne te njejten menyre provokative. Ti mund te thuash çfar te duash tani, por une per eksperience te hidhur, dhe jo vetem ne Peshk, ky koncept fondamental, me fondamentali koncept ekzistues, jam i sigurte se do te harrohet prej teje dhe lexuesve te tjere, dhe kur te dale rasti do te ripyetet perseri.

Ktu eshte mçef lepri, tek mekanizmi i kujteses, i cili nuk eshte mekanizem robotesk stalker porno muvi seks-mashin zhardin.

Nese nje person nuk del nga dera, por del nga penxherja dhe thyen kerbishtet

Lexoj kete rreshqanthi duke kaluar komentet dhe s’di pse perfytyrova dashnorin qe del nga penxherja kur vjen burri haha, ndoshta gjurmet qe me kane lene ne kujtese librat e Dekameronit me burrat nursez dhe dashnoret qe shpesh dilnin fitimtare me lloj lloj stilesh, here mbylleshin neper dollape here dilnin nga dritarja Ndoshta ngaqe dekameroni pikturonte burra nursez, martesa pa dashuri qe pesonin nje lloj dekursi natyral me tradhetira.

Lidhur me temen me kendveshtrimin tim artistik mendoj se zor se mund te arrihet gjykimi objektiv pa empati. Nese une ekzektutoj filan veper te filan kompozitori me duhet te futem thelle ne psikologjine e tij dhe te perjetoj dramen a gezimin e tij qe te interpretoj sic duhet vepren. Shume artiste e kane te lindur empatine dhe u vjen vetiu kjo gje, te tjere duhet te shkojne pertej subjektives se tyre qe te arrijne te gjykojne dhe interpretojne nje veper sic duhet. Art dhe krijim per qejf nuk ka. Edhe jeta e jetuar artistikisht, per 7 pale qejfe nuk arrihet te jetohet.

Me vjen mire qe komentet ketu kane nje cilesi shume me te madhe se ne disa tema te tjera.

Meqe Heretiku na ka pershendet me Stravinsky, ku natyra e eger ruse qe perjeton zgjimin e embel pranveror duket si principi aktiv maskulin qe bukurine e kesaj stine e perjeton me kercitje dhe zhurma qe ne vetvete perceptohen me dashuri, une po share Debussy, cfare kuptove nga kjo jete merili, merili vozite varken gently down the stream sipas ligjit te Arkimedit dhe ligjeve te rezistences sepse life is but a dream

Kam kureshtje, se kam lexuar edhe ndonjehere tjeter nga ty per jeten e jetuar artistikisht. Cfare do te thuash me te?

Jeta qe jetohet me shpirt duke marre seriozisht ndjenjat e tua dhe te te tjereve. Do qash sesben.

Dakord, faleminderit se tani kuptoj pse permend qejfin dhe shtate pale qejfin.

Normalisht kenaqesine (se kur thua qejf duket sikur merr ca konotacione te panevojshme si sherbet turk) do e paguash me sakrifice ose vuajtje. Te mencurit zgjedhun ta paguajne me sakrifica, te pamencurit me vuajtje.

Deri ku mund të reflektojmë lidhur me reflektimin tonë ndaj një çështjeje? Ku gjendet kufiri i reflektueshmerisë?
Në rastin tonë - të PPU - kjo pyetje shtrohet lidhur me raportin e veçantisë të reflektimit personal të dikujt (Inkuzitor), i cili mundohet të gjejë afërinë e përshtatshme - apo distancën - që e ndan me antarët e tjerë.
Ndoshta, një prej qëllimeve të tij (le të më korrigjojë i interesuari…) është “të dish të përvehtësosh të vërtetën nisur nga përvoja tënde personale, nga praktikat e tua të përditshme të zakonshme apo të pazakonshme” duke u vënë në distancë me vetvehten (kështu e imagjinon çështjen P. Bourdieu) - gjithë duke përcaktuar një linjë horizonti drejt të cilës duhet shkuar, por që sikundër çdo horizont tjetër mbetet i paarritshëm.

Verteto qe ka krijues dhe do pranojme qe sje handikapat i mendimit

Çfare eshte logjike dhe e thjesht per ty nuk duhet apo mund te jete patjeter per dike. E them kete me shume se mu duke sikur u ndjeve i sulmuar. Jo Tiku pyetja ime nuk kishte per qellim te te provokonte apo te te nxirrte jashte arsyes.
Ne qofte se se dò te ndjek linjen tende te arsyetimit pergjigjja e pare dhe e shpejte do te ishte nje PO. Po sepse erdhem ne bote sipas shembelltyres, sepse Krijuesi na percolli ca vlera universale por specifike te shembelltyra, sepse kemi kaq kohe (qe nga krijimi) qe ua lexojme pasardhesve manualin e perdorimit dhe e trashegojme brez pas brezi duke e rinovuar para nja 2000 vjetve. Logjikisht sic dhe ti e pohon duhet te kishim nje gjykim objektiv. Por i njejti krijues na tha gjithashtu se jemi unik. Kam pershtypjen, ndoshta te gabuar, qe na ka marr ne qafe ai manuali. E kemi pas dhe kemi te shkruar e zeza ne te bardhe sesi duhet te mendojme, gjykojme, funksionojme. Ti po na provokon me duket me keto pyetjet e tua .

xixe, nuk arrij ta kap komplet sensin e komentit tend, jo se eshte pa kuptim, por sepse shkohet ne limit te kuptimit kur reflektimi rropatet brenda per brenda vetes me salto mortale si zakonisht ne filozofi, me sakte ne filozofine klasike qe besonte se me mendim ose reflektim do te kapim te verteten. Ketij besimi i nxori lengun me rrenje e me dege Kanti me disa libra qe ishin kritike e mendimit dhe gjykimit edhe ne titull (psh kryevepra e tij quhet “Kritike e arsyes se pastert”, arsyeja e mos arsyes me nje fjale). Mbas Kantit, quajtur kinezi (dinaku) i Konigsbergut, ne fakt Dyfelori i Moth i Konigsbergut, struktura e filozofise mori nje te çare e kurre nuk behet me. Si gjithnje pasojat ishte dyfelore, me te mirat dhe te keqija, ne pergjithsi felet u ndane, gersheti i ADN-se se filozofise u nda ne racionalitet dhe iracjonalitet, perfaqsues Hegel dhe Shopenhauer, mbas tyre varg shume te tjere ne hulli te tyre. Pa u zgjat shume per te shpjeguar anen e mire te fenomenit qe na intereson ne i dor muhabetin tone: u be e qarte per gjysmen e botes, per njeren fele te botes, ate iracjonale, qe mendimi nuk mjafton, ose me sakte ka nje limit (termi fund i filozofise, çuditerisht shpallur prej logjicjenit racjonal Hegel), emocjonin, prej kendej moda e filozofise ekzistencjale.

Prandaj un nuk kam ç’te them me teper se sa kane thene dypllomjekrat ne lidhje me kufirin e reflektueshmerise dhe çfar pason ne komentin tend.

Ne fakt kam thene me teper, çfare ne menyren e saj e ka thene edhe Aquamarin me empatine artistike, dhe semioticjeni i cituar ne sondazhin per Stravinskin:

E verteta, perveç se me te arsyetuar qe ka nje limit, eshte edhe me te ndjere, e cila nuk ka limit, por çuditerisht ka kufizim qe e ben objektiv.(thene me thelle dhe me vertete, ka kufizimin e Parimit)

Konkretisht interpretimet pa fund te nje simfonie (e ku ka me teper subjektivitet se ne art?) kane limit. Situata duket absurde per arsyen, por s’kam çbej kaq me del!, njesoj kaq i del! edhe Ajnshtajnit me shprehjen e famshme absurde: universi eshte pa fund, por i kufizuar. Njesoj si horizonti ne komentin tend, eshte pa fund, i pa arritshem para Magelanit, por mbas Magelanit doli qe eshte edhe i kufizuar.

Prandaj un i tregoj Vlonjatit se lepri logjikes eshte mçef te memoria, me sakte tek morali, Parimi, qe ne kujtojme ato qe deshirojme te kujtojme, dmth ne plan te fundit ne kuptojme ate qe deshirojme te kuptojme. Kendej rrotull rropaten edhe Bergson dhe Prust, ala reshersh de memuar perdy.

Tani shkurt muhabeti, ti do me bo i dor muhabet per te gjet me reflektim pa fund arsyen e mos arsyes te urdhereses subjektive: mos vidh!, apo do me be zgjedhje sipas ndjesise tende objektive ne lidhje me kete urdherese?

Asnje konvertim nuk ka ndodhur, dhe as ka per te ndodh ndonjehere, per arsye racjonale, logjike.

vlonjat, edhe sikur te me mbetet hatri hiç te mos behet vone, sepse nuk me behet vone as mu, sigurisht mbasi te kaloje pak kohe, se me paska ngel hatri prej nje qe ka simpati permu. Ky eshte parimi, njeher pasur simpati ose empati ose dashuri, kjo eshte pergjithmone, nuk prishet kurre çfardo te ndodhe. Prandaj funksjonon institucjoni i familjes.

Manuali eshte shume i thjeshte, eshte nje liber i Moth, ku eshte shkuar ne çdo faqe vetem nje fraze:

Mos vidh!

Thene ne te gjitha kuptimet mos vidh!, jo vetem mos i perla portofolin!. Nuk ka veper gjememadhe qe nuk reduktohet ne mosrespektimin e kesaj urdherese, e per kete mund te shkruhen libra pa fund dhe te thuhen fjale pa fund.

Inkuizitor, një detaj:

Me që ra fjala e përmendjes së Kant-it, ajo çka i vjen për hise këtij debati nuk është “Kritika e Mendimit të Pastër” por “Kritika e të Gjykuarit”.

Më tej:

Është plotësisht e vërtetë se edhe kërkimi i të vërtetës (dhe si pasojë edhe ajo çka quhet në mënyrë abstrakte e Vertetë) ka një limit. Por ky kufi-limit-horizont përcaktohet nga niveli i përvojës, urtësia, vetëndërgjegja, kultura dhe më the të thashë - në ndërprerje të sferave të veprimit vetiak dhe kolektiv, në konflikt mes Unit individual dhe Unit social.
E thënë ndryshe, edhe e ndjera apo intuita personale deri-diku janë të ndikuara nga “mesatarja” statistike e ndjesisë apo e intuitës të turmës, pikërisht ajo turmë që dikur udhëhiqej nga biblikja “mos vidh” dhe që sot i bindet filozofikes “mos vidh… pa metodë”.

ketu me rri se kane rendesi keto detaje, qe ne fakt nuk jane te tilla: ti vertet mendon ose beson qe e verteta eshte abstrakte? ne komentin tim pikerisht kete ve ne dyshim, qe e verteta eshte jo vetem abstrakte, dmth filozofike, per edhe e ndjere. Me konkretisht parimi mos vidh deri diku mund te argumentohet si logjik, ne plan te fundit zgjedhja behet “pa logjike”, me te ndjere, sepse arsyetimi eshte dyfelor, çdo gje mund te interpretohet te pakten ne dy menyra, veri dhe jug . Eshte problemi i vendosjes se aksiomatikes ne shkence, ne baze fare duhet te vendosesh se si jane drejtezat, paralele apo priten ne infinit.

Konflikti me i forte dhe fillestar eshte brenda unit, midis fizikes (trupit) dhe shpirterores, pastaj kalon ne planin kolektiv, turme dhe socjal jug-veri psh.

Pa u fut ne histori si ka qene dikur e si eshte sot, Parimet ose Urdheresat nuk jane vetem çeshtje tradite ose thyerje tradite, dmth histori, jane me pare arketipe jasht historike, dmth nuk jane gjera te sajuara qe mund te anullohen. Me pare se te shkruara ne Libra te Shenjte jane te shkruara ne zemren tone, ndryshe nuk ngjit asgje, nuk ka edukim si nderhyrja nga jasht, te jipet nje gje qe ti e ke tashme, edukimi eshte çeshtje perpunimi dhe metode.

OK, e ndjerë brenda vehtes dhe e “vërtetuar” në përqasje emprike me të tjera Vehte që sillen rreth-e qark (familje, shkollë shoqëri).
Por, nga momenti që ti kërkon ta shprehësh - të transmetosh - këtë të vertetë drejt vehteve të tjera, detyrohesh t’i kërkosh ndihmë një “mjedisi” përçues: fjala e thënë (gjuha) apo e shkruar (letërsia), arti (muzika), filozofia… dhe domosdoshmërisht, për t’u kuptuar, i nënështrohesh skemës paraprake (sintaksës, rregullave të drejtshkrimit, pentagramit, arsyetimit filozofik…).
Pikërisht, procesi i përçimit dhe më tej, i ballafaqimit publik mes përvojës vetjake dhe asaj kolektive gjeneron abstrakten si “përgjithësim i pranuar”, si kodifikim i konkretes - si kompromis i teorizuar.

Perfekt, keshtu po, asnje kundeshtim.

Pra me ç’kuptoj, jeta e jetuar artistikisht (apo me shpirt) pa sakrifica nuk arrihet te jetohet. Cilat jane sakrificat dhe çfare pertinence ka per temen?

Per sakrificat artistike sigurisht do te pergjigjet Aquamarin, meqe specialiste arti dhe asaj i je drejtuar.

Meqe un jam hapsi i temes te shpjegoj petinencen qe ka per temem sakrifica ne pergjithsi, jo vetem per artin.

Nje person i martuar sakrifikon nese nuk tradheton bashkeshorten/in (dmth zbaton urdheresen objektive mos vidh!), sepse nuk ndjek urdheresen subjektive e natyrshme te trupit: vidh! (me metode, pranej edhe titulli i famshem Discours de la méthode i Dekart racionalistit, dmth ashtu me metode)

Qellimin dhe kuptimin e sakrifices kuptoj, por ne lidhje me jeten e jetuar artistikisht sipas perkufizimit te saj, me eshte konfuze. Dakord, qe ne vegjeli na kane mesuar qe gje pa sakrifice, s’ka, dhe kjo eshte vertete pertinente per temen?

Kot nuk I kenojne shkodres …pak u duke shume na dole …

Shiko zhardin se nuk eshte gje e re qe komentet nuk jane pertinente me temen, kjo tashme eshte praktike e zakonshme. Dhe nuk ka asgje te keqe nese nuk behet me qellim per te prish temen me komente kot me kot per neshje futbolli ose keqdashese, sharje etj. Ndonjehere dalin gjera te reja qe mund te jene me interesante se tema.

Aq me teper qe edukata qe ke marre ne vegjeli nuk eshte pa lidhje me kete teme, sepse edukata nese nuk eshte objektive, ne kuptimin nese nuk permban nje te vertete unike ne perdorim nga e gjithe shoqeria, atehere shoqeria ngordh per shkak anarkie dhe kaosi urdheresash subjektive te ndryshme dhe kontradiktore, siç vertet po ngordh.

Po i kthehem tani Pierit dhe asaj thënies së tij lapidare kallullore të mësipërme:

të gjithë këta kritikë-zanatçinj bubërrojnë pikërisht në kaosin post-strukturalist; ata betohen mbi kundërshtinë binare (bifelore) që karakterizon strukturat, këtë mjet filozofik të deshifrimit skematik të kulturës njerëzore (përfshi këtu edhe artin) - ajo rruga “e tretë” e përmendur nga Inkuizitori, e ndryshme nga realiteti konkret i përjetuar nga njera anë dhe përvoja abstrakte nga ana tjetër.
Bile edhe kur premisat nuk egzistojnë objektivisht, ata bëhen grup dhe krijojnë “klasën” për të bërë më të besueshme aktin e krijimit të kundërshtive, duke i shtuar kaos kaosit “origjinal”.

Besa, më mirë se të tjerët - me intuitën e tyre popullore anti-kulturore-gjuhësore, thelbin e këtij procesi e kanë kuptuar kosovarët kur i quajnë - zanatqinj (lexo: me t’qi zanatin m’te)
(P.S: s’kam asgjë kundër teorisë dyfelore - të më besosh Inkuizitor, Thjesht ja kam inotin kritikëve të llojit durrsak Kallulli)

ha ha, çer bo kshu mer xixe se po m’prish temen! ha ha

asnje problem, veshja katunit si te teket, ta kam thon edhe here tjeter, nuk e ke idene se çfar kenaqsie kam kur flet n’tironçe, dhe per me teper porno.

Edhe ajo na duhet:
të dalë ndonjëri dhe ta flagojë komentin si të papërshtatshëm me temën për arsye salcë-pornografie.

Sakrificen e permenda kur shpjegova konceptin e kenaqesise. Sakrifica eshte shume e lidhur me empatine, me te ndjerit what it feels like te jesh ne poziten e tjetrit dhe per rrjedhoje te kesh nje urge per te ndihmuar tjetrin qe po ndjen diskomfort, dmth t’i falesh kohen qe e ke te cmuar atij/asaj ne shume menyra. Ose edhe ne lidhje me tradhetine psh qe eshte fenomeni me i rendomte qe ka ndodhur me te njejtin intensitet ne te gjitha kohet… si mund te besh sikur s’ka ndodhur asgje me nje person qe e ke tradhetuar, qe perkthehet si mund te arrish te tradhetosh nje njeri before you leave him/her?
Ne aspektin artistik eshte pergjegjesia qe artisti ka ne skene per te cuar koshiencen e publikut ne nje nivel tjeter dhe kjo vjen qe nga zgjedhja e pjeses artistike qe luan e deri tek mohimi total i egos personale (deshires per emer e per afirmim) ne skene dhe e kthimit te vetvetes ne nje mjet per te transmetuar mesazhin artistik te vepres tek publiku. Per te arritur kete sigurisht qe duhet shume pune mendore e fizike, ku sic e thashe me siper perfshirja emocionale ne kompozimin e krijuesit perben nje lloj sakrifice, pasi perthith gjithe emocionet e vepres dhe i reflekton ato ne interpretim.
Sa lidhje kane keto me temen… mendoj se gjykimi objektiv kerkon patjeter te ndjerit e situates ndryshe eshte i cunguar.

Tiku,

Se s’dua te ta devijoj temen. Te kuptoj çfare thua ti, por nderhyrjet e mia ishin specifikisht per çfare thuhej per idene e jetes se jetuar artistikisht, te hedhur nga aquamarine me siper.

Sakrifice eshte edhe perkujdesja e Rastes qe te mos devijoje tema, kur e mendon.

Ideja jote kryesore ishte e qarte qe ne fillim, por u trazua pak me abstragime gjate rruges.

Per te ndjerit e situates, pra empatine, planin emocional, jam dakord deri aty ku eshte i nevojshem te ndjerit i situates,pra gjithnje ne relativitet me kontekstin me te gjere (filozofik, historik, kulturor, fetar, gjinor, socio-ekonomik, etj.) te x vepre.

ahahahah Aquamarine, sa dine te jene cinike edhe te butet

t’gjith sakrifikojne, po ky nuk sakrifikon duke luftuar kunder ligjit te gravitacjonit?

3560230978_de3a2c5cc0_b.jpg1024×680 425 KB

Te rikthehem dhe njehere te biseda e mbremshme.Me trazon çfare thua per artin dhe kenaqesine: art dhe krijim per qejf nuk ka. OK. Siç dhe me idene e hedhur se jetes te jetuar ‘artistikisht’, arti paraqitet si detyrim, jo angazhim qe sjell edhe gezim dhe kenaqesi. Me trazon sepse me instilon nje ndjenje faji per te gjithe artin e shijuar per arsyen banale dhe ‘mekatore’ te kenaqesise puro estetike. Flet gjithashtu diku me siper per shkrirje egoje te artistit interpretues, mos valle duhet te ndihem dhe une, si person i angazhuar ne pune krijuese, ‘fajtore’ per shtrirjen dhe jo shkrirjen e egos ne ambientin e punes, per kenaqesine qe eshte puna ime? Quhet ky transgresion? Eshte po ashtu transgresion te shijosh eroticizmin ne pikturat e Francis Bacon-it, egon e shemtuar dhe te bukur te Frida Kahlo-s, rrumujen e Tracey Emin? Improvizimin ne jazz perkunder struktures se predeterminuar?

kte pyetje po ma ben mu apo Aquamarin?

Askerkujt. Jane pyetje te ashtuquajtura retorike dhe si koment i drejtohet asaj pasi ajo hodhi idene. Feel free te komentosh tiku, se me siguri ke kundershti. S’ka problem.

jo se nuk pashe lidhjen qe normalisht duhej bere me Aquamarin, plus qe pyetja jote erdhi menjehere sapo bera komentin.

tiku ,ma lejon shprehjen qartë,thjesht dhe shqip besoj! pa limite,transgresione dhe empatira si mik i urtësisë,ose filo sofia-s që je!
meqë i madhi që në lindje na instaloi një çip në zemër me urdheresat aksiomatike,përse nuk duhet të ndjekim zërin e çipit që thotë vidh së është komuniste por te zbatojmë udhezimet e librit të shenjtë të partisë me nja 10 mos (hapiqirri)! ku të bëjmë follow?

Rasta, ndjehesh apo nuk ndjehesh ne faj nuk eshte puna apo qellimi im madje as faji im, nese ato qe une them mund te zgjojne brenda njeriut frikera te fshehura te maskuara si ndjenja e fajit. Une thjesht theksova qe celesi per nje performance brilante apo art brilant eshte vetmohimi ne njohjen dhe interpretimin e nje vepre sepse autosadisfaksioni shkakton distraksion dhe pengon realizimin e potencialit te plote. Une nuk po gjykoj pse ka art te te gjitha niveleve, sepse edhe njerez ka te te gjitha shtresave e niveleve dhe te gjithe ne kerkim te lumturise jane. Une po flas per ate qe eshte vertet e bukur, fisnike dhe madheshtore dhe pa sakrifica sublime nuk arrihet te krijohet. Ne menyre te ngjashme mund te flitet edhe per te jetuarit, prandaj ka njerez te te gjitha epiteteve…fisnike, medioker e keshtu me radhe. E mira eshte qe njeriu te mos zilepset me ate qe tjetri e krijon me shume mund e sakrifice e per rrjedhoje te perpiqet ta zhvleresoje apo ta barazoje me gjerat e zakonshme.

ai kerkon rrufjanin, ky qenka bere njesh me ndertesen lol
m’kujtohet histori gjimnazi “erdhi zysha” tha njeri dhe u hodh ne terbim e siper nga dritarja e katit te dyte, e tmerroi zyshen e shkrete, po si s’e gjeti gje fare nuk di, nuk di te them, zhapik, s’e kap gravitacioni.

Si s’e kapi gravitacioni,fluturoi nga kati i dyte ne tarace ?!

Ra ne toke si pupel

Tracey Emin s’est fait connaître du public britannique par deux scandales médiatiques : un esclandre sur le plateau d’une émission culturelle de Channel 4 alors qu’elle était totalement ivre et son installation de 1999 pour le prix Turner, My Bed, composée de son propre lit défait ainsi que de préservatifs usagés et de sous-vêtements tachés de sang.

(Marloni nuk ishte prezent, por nenkuptohet prania e tij nga njollat e lengut qe i lepin Shkaba dhe i psikologjikon me ofshama Saturni)

shitja e fundit e kesaj vepre t’modhe arti eshte bere per 3,4 milion dollare.

Pa merak se s’ka frikera, ishte menyre e te shprehurit tim. Me ngelen e me perpleksuan ato dy shprehje te tua, ndaj dhe iu ktheva e iu riktheva. Ta kisha fjalen qe, nisur nga çfare thoje, kenaqesia eshte patjeter rrjedhoje e angazhimit tone me artin, qofte madheshtor, rezistues i koherave, apo kontemporan, konceptual.

Tiku, nuk eshte art i madh, por aq sa eshte jo i madh, shpreh la condition humaine nepermjet prizmit te artistes: vetmine, mizerjen, vuajtjen, te qenurit femer. Nese nuk do ta perbuzje a perjashtoje krejtesisht, do te dalloje motive te eksperiences njerezore, nder te cilat shemtine qe na prek ne shume menyra qe bukuria s’na prek dot.

Prit i here se kemi pune me kete artistin vertet te modh qe ke permend ne te njejten fraze me femen me lart, per me teper mashkull, dmth nuk vuan mizerjen e te qenurit femen, dmth nuk i vijne mestruacjonet me ritem henor.

If I go into a butcher’s shop I always think it’s surprising that I wasn’t there instead of the animal - Interviews with Francis Bacon, Davis Sylvester.

http://fr.wahooart.com/Art.nsf/O/8EWG72/$File/Francis-Bacon-Oedipus-and-the-Sphinx-After-Ingres.JPG

Muti ne kavanoz eshte arti i vertete

del-ta, un te thirra jo per te perzgjatur ketu temen tende, por per te thene diçka lidhur me temen time.

Meqe ti punoke me sherbimet sekrete, si ja bejne sherbimet sekrete per te gjykuar objektivisht nje ngjarje ne Epoken Ngambrapa ku agjentet jane pajisur me nje çip te instaluar ne dhembin e qenit qe permban Urdheresen Ngambrapa:

Nuk ekziston ngjarja, por ekziston interpretimi i ngjarjes.

zhardin, meqe ti urren regjimet totalitare obskurantiste fetare:

"Hoy como nunca estoy acompañada.

Desde hace 25 años Soy un ser yo comunista.

Sé los orígenes centrales. Se unen en raices antiguas.

He leído la Historia de mi país y de casi todos los pueblos. Conozco sus conflictos de clase y económicos.

Comprendo claramente la dialéctica materialista de Marx, Engels, Lenin, Stalin y Mao Tsé.

Los amo como a los pilares del nuevo mundo comunista. Ya comprendí el error de Trotsky desde que llegó a México.

Yo jamás fui trotskista. Pero en esa época 1940 - yo era solamente aliada de Diego. (personalmente) (error político)- Pero hay que tomar en cuenta que estuve enferma desde los seis años de edad y realmente muy poco de mi vida he gozado de SALUD y fui inútil al Partido. Ahora en 1953 Despues de 22 operaciones quirúrgicas me siento mejor y podré de cuando en cuando ayudar a mi Partido Comunista.

Ya que no soy obrera, si soy artesana - Y aliada incondicional del movimiento revolucionario comunista."

(Texto transcrito literalmente del Diario de Frida).

AUTORRETRATO CON STALIN", DE FRIDA KHALO

Frida had an affair with Trotsky, another leader of the communist revolution. Stalin took a disliking to Trotsky and had him assassinated with an ice axe to the head virtually in Frida’s living room (Trotsky had just shifted out of her house to his own place nearby). This prompted Frida and Diego to flee to the United States. Twenty years later she is proclaiming her devotion to the man who murdered her lover, rather immortalizing him in her works. The votive nature of this work can be compared to an earlier piece of hers ‘Self-Portrait with the Portrait of Doctor Farill’. She credits him with the series of seven operations on her spine, which saved her life and portrays him as the “Saviour”. Here Stalin assumes the role of the “Saint”.

Frides i falet sepse gra e burra me te mire kane simpatizuar me komunizmin ne ato vite.

i falet, i falet, vetem se nuk jeni ju pederastet qe urreni komunistet qe e falni, por jemi ne “obskurantistet frankeshtajne te vatikanit” qe nuk urrejme, sepse e kemi per detyre te mos urrejme, dhe prandaj kemi autoritetin te falim.

Ne kemi autoritetin te falim edhe sepse jemi ne qe e pesuam nga ju pederastet qe kishit me vete edhe keta tre pederaste (Frida kishte edhe musteqe qe nga fundi i jetes i rruante, aq shume ju rriten) qe jo rastesisht ke permendur, sepse vazhdimisht ke treguar ne blog se vetem hallin e tyre ke, sepse ata jane identifikuar me te drejtat e njeriut per tu pallu aprovur ne Helsinki. Ju nuk keni detyra si komunistet, ju keni vetem te drejta.

Ju edhe kur e keni pesuar, siç e pesoi Trockij nga Frida dhe Stalini, e keni pesuar midis vellezerish, ka dallim midis nje prifti katuni dhe Trockit ose Mehmet Shehut, te cilet ju i falni si dora juaj, por nuk falni kurrsesi Frankon ose Pinoçetin.

Kur ju intereson beni dallime per falje midis fashiste dhe komuniste, kur nuk ju intereson nuk beni dallim as midis “simpatizanteve te komunizmit ato vite”, fjala vjen Ajnshtajn ose Fan Noli dhe pikturisteve burre e gru Frida Kahlo si pjesmarres ne intrigen e vrasjes kriminale te Trockit. (Ta gjen Stalker filmin e vrasjes se Trockit qe i hapen kafken me kazem dhe ju derdh gjak e tru mbi fletet e shkruara mbi tryeze te punes). Ka dallim te kesh simpati per komunizmin ato vite dhe ta mbash Stalinin si Shpetimtar Mesi, Krishti “ne ato vite”, siç e mbante Frida Kahlo “ne ato vite”.

E shikon qe jemi brenda ne teme? Mos u shqeteso se nuk mund ta prishe asnjeri kete teme, sepse çdo rruge, qofte edhe rruge pa rruge, te çon ne temen “A mund te jete objektiv gjykimi”. Dhe ti e dhe pergjigjen, e ditur me pare se si do jepej prej teje (megjithse ti me kupto mu, e ke kuptu se vetem une kam autoritetin per te falur, biles edhe per te te shpetuar nga Marloni, Krishti i kohes sone “mbi” te gjithe “o te munduar, ju te palluar ane e mbane”).

he zhardin pse nuk thua diçka, te pakten sa per te thene me fjale t’mdhoja insinjifikance pertinente e predeterminuar?

Edhe un te kuptoj mire ty si la condition humaine e mizerjes te te qenurit femen, por nuk kuptoj nje gje:

Si behet e mundur qe la condition humaine e mizerjes te te qenurit femen kushton 3,4 milion dollare insinjifikante pertinente te predeterminuar?

falemneres zhardin per zemrat, por nuk e zevendeson dot Manjolen ne zemren time:

Kuptoj tiku. Manjola i kishte zemrat pa kusht dhe pa kufi. Shpresoj te jete mire.

Ketu me rri kolegia e Manjoles, çdo akt kuptimi te vertete eshte sakrifice e mohimit total te vetvetes, altrimenti capisci un cazzo!

Ja po te bej nje leshim per ty meqe ke fillu te me dush fort: …, altrimenti capisci una figa!

Heretiku meqe na kujtove Banksyn

Aqumarin, ktu e ke me te qarte foton e pare:

kurse ketu ke pergjigjen ekuivalete te fotes se dyte, te Mona Lizes ngambrapa: